Het biologisch evenwicht is de wisselwerking tussen planten, dieren en micro-organismen in de vijver. Het gaat niet alleen om waterkwaliteit, maar om het hele ecosysteem.
Wat is biologisch evenwicht?
Een vijver is pas in biologisch evenwicht als:
- Alle organismen genoeg voeding en leefruimte hebben
- De omstandigheden ideaal zijn: licht, temperatuur en waterkwaliteit
Abiotische factoren (niet-levende invloeden)
Deze factoren bepalen de waterkwaliteit en zijn continu in beweging:
- pH, hardheid en zuurstofgehalte
- Zonlicht en waterdiepte
- Temperatuur
Waterkwaliteit is dynamisch: alle processen beïnvloeden elkaar, zoals een goed geoliede machine.
Biotische factoren (levende invloeden)
Alle levende en ooit levende organismen spelen mee:
- Kleine dieren zoals watervlooien eten algen en worden gegeten door larven en kevertjes
- Vissen houden de populatie van kleine dieren in balans
- Het systeem van eten en gegeten worden zorgt voor een stabiel ecosysteem
Organisch materiaal en mineralisatie
Sterfte en afval leveren voedingsstoffen voor de vijver:
- Afgestorven planten, voedselresten, uitwerpselen en micro-organismen
- Heterotrofe bacteriën breken dit af tot eenvoudige verbindingen
- Andere dieren zoals platwormen, slingerwormen en pissebedden voeden zich hiermee
- Dit proces heet mineralisatie en levert stikstof, fosfaten en andere voedingsstoffen
Rol van planten
Planten zijn essentieel voor een evenwichtige vijver:
- Fotosynthese: CO₂ + water → zuurstof + energie
- Minerale zouten uit het water zoals fosfaten en nitraten worden opgenomen
- Afgestorven planten vormen weer voeding voor bacteriën en andere afbrekers
Kringloop in de vijver
Het biologisch evenwicht werkt als een kringloop:
- Organismen leven en sterven → afval komt vrij
- Afval wordt afgebroken door bacteriën en detrituseters
- Mineralen worden opgenomen door planten
- Planten groeien, sterven en voeden het ecosysteem opnieuw
Wanneer dit alles goed op elkaar is afgestemd, is de vijver in stabiel biologisch evenwicht.