Plantenfilter maar anderhalf jaar later.. De plantjes hebben zich goed uitgebreid en als waterzuiveraar doet dit geheel zeer goed dienst. Het voorfilter is echter wel voor verbetering vatbaar : het dagelijks reinigen ervan is een must in het zomerseizoen. Desondanks, toch zeer zuiver water dankzij de werking van planten, algen, filtermassa en micro/macro-organismen.Plantenfilter in volle werking
Hier zien we een plantenfilter van dichtbij. "Plantenfilter" omdat het geheel dienst doet als natuurlijk filter voor een koivijver. Links zie je een geïntegreerde moeraszone gescheiden van het overige deel met betonnen palen. Het is winter en alles is nog maar enkele maanden geleden opgestart geweest. De bedoeling is het water na een voorzuivering (voorfilter) naar de bodem van het moeras te leiden. Hierna vindt het zijn weg doorheen het geheel en loopt het via de zwarte filter terug naar de vijver.Plantenfilter in de winter
Een nadere kijk op het upflow moerasfilter van de zwemvijver. Omdat het water voorheen ontdaan is van zwevende deeltjes hebben de drainagedarmen op de bodem dan ook bijna geen kans op verstopping. De zwemvijver heeft een volume van 45m³ en dankzij dit systeem kan het draaien op 2 tegenover elkaar liggende filters met maar 1 pomp. Debiet van de pomp : 3000 liter/uUpflow moerasfilter zwemvijver
Eerst zet je de pomp uit, zodat het moeras afgezonderd wordt van de vijver. In direct verbonden moerassen laat je het waterpeil zakken (typisch +-25cm) tot de scheidingsdam droog komt te liggen en de beide vijvers niet meer in verbinding staan met mekaar. Vervolgens graaf je de planten uit en bewaar je deze tijdelijk in bijvoorbeeld enkele grote metselspeciekuipen. Vervolgens wordt het substraat in een geperforeerde plastic bak geschept (bijvoorbeeld de typische aardappelbak) en spoel je het (cfr. goudzoeker) in het nog aanwezige water. nadien wordt het substraat met kruiwagen afgevoerd naar bijvoorbeeld een groot dekzeil elders in de tuin. Naarmate het substraatniveau zakt, pomp je het vuile water gradueel weg met een dompelpomp. Wanneer alles is verwijderd en gereinigd, kan je weer starten met de opbouw. Dergelijke handeling vat men best aan met 2 personen, zodat de klus voor bijvoorbeeld een koivijver in 1 dag kan worden uitgevoerd. Bij het terug opstarten van het moeras houdt men de waterwaarden extra in het oog en stuurt eventueel bij met tijdelijk water verversen tot alles weer stabiliseert.Schema onderhoud moerasfilter
Belangrijk is dat het verval van je moeras mooi gecontroleerd kan worden en zich dus zeker geen tijdbom in je vijver bevindt, zoals wel eens wordt beweerd. Hoe ga je te werk? We nemen als voorbeeld een downflow moeras, bij een upflow is de situatie net omgekeerd. Na het in gebruik nemen van je moeras start je de pomp op en meet je het verschil in waterniveau binnen en buiten de pompschacht. Binnen de schacht staat het water iets lager bij downflowmoerassen en iets hoger bij upflow. Dit hoogteverschil is evenredig met de weerstand die de pomp ondervindt om het water doorheen het moeras te pompen. Initieel is bij een voldoende groot moeras weinig verschil merkbaar. Na 1 tot 2 seizoenen bereikt de wortelmassa van de planten zijn maximum en merken we een daling van het niveau (en vermindering van het effectieve pompdebiet): de wortels hebben een fijner filtermedium opgebouwd, wat leidt tot meer weerstand.. Geen vuiltje aan de lucht (of in het moeras ..). De volgende seizoenen houden we dit niveau in de gaten en kijken of het nog verder zakt en zo ja aan welk tempo. Stabiliseert het zich (groene kurve), dan kunnen we stellen dat het moeras niet in verzadiging zal treden. Daalt het niveau elk jaar wat verder, dan kunnen we vrij goed inschatten na hoeveel tijd onze pomp lucht zal aanzuigen indien geen actie ondernomen wordt (rode kurve).Schema evolutie moerasfilter
Na een snoeibeurt haal je heel wat plantenweefsel weg uit het moerasfilter. Al wat de plant aangroeit haalt hij uit stoffen die opgenomen zijn geweest uit het water.. op die manier krijg je een natuurlijke waterzuivering!Moerasplanten snoeien
Deze schitterende zwemvijver heeft wel een heel inventief systeem draaiende om naast het zuiverende effect van een moerasfilter ook een esthetische waterval aan te brengen : Het zwemgedeelte staat rechtstreeks in verbinding met een communicerend geïntegreerd moerasfilter vanwaar het water downflow richting een verzamelvat gebracht wordt. Van hier voert een pomp het water dan naar een upflow moerasfilter zodat het langs een waterval terug kan stromen. <br><br> Omdat het water voorheen ontdaan is van zwevende deeltjes hebben de drainagedarmen op de bodem dan ook bijna geen kans op verstopping. De zwemvijver heeft een volume van 45m³ en dankzij dit systeem kan het draaien op 2 tegenover elkaar liggende filters met maar 1 pomp. Debied van de pomp : 3000 liter/u !Gecombineerd up- en downflow moerasfilter
Een pas aangelegd apart staand moerasfilter. <br> Substraat : lava <br> Voorfilter : drukfilter (zelfbouw) <br> Werking : drainagedarmen, upflow <br> Planten : typha minima en gele lis <br> Filtervolume : 700 liter <br> Vijvervolume : 5000 liter <br> Pomp : Aquamax 3500 <br> Visbezetting : verschillende soorten siervissen echter geen koiPas aangelegd, apart staand moerasfilter
Het moerasfilter en het waterniveau staat hoger dan dat van de vijver. Zo kan dit via een beekloop terug naar de vijver stromen.Apart staand moerasfilter met beekloop
Het gezuiverde water looptvia het moerasfilter terug naar de vijver via een prachtig sierelement. Hou echter met het volgende rekening : hoe breder de waterval, hoe trager het water zal stromen!Apart staand moerasfilter met waterval
Wanneer we via dit filter graag water naar de vijver voeren langs een esthetisch element, zoals een waterval of beekloop, dan komt het watervlak in de beide waterbekkens op een verschillend niveau te staan. We maken dan ook best voor het moerasfilter een apart waterdicht gedeelte vanwaar het water zich naar de vijver een weg kan banen. De logica zelve vertelt ons dat het water dan natuurlijk nooit zonder bijkomende hulpmiddelen naar het moeras kan stromen. Het leuke van dit concept is dat we het geheel kunnen aantrekkelijker maken door een terugloop via waterval of beekloop te voorzien.Apart staand moerasfilter
De vijver kan ook als 1 grote put gegraven worden en na het leggen van de folie leggen we in de vijver zelf een scheidingmuur aan met behulp van zware stenen. Het spreekt voor zich dat die op sterke fundamenten komen te liggen en dat we zorgen dat de folie onder de stenen op geen manier gepenetreerd kan worden door steentjes bijvoorbeeld. Afhankelijk van de vorm kan alzo bespaard worden op folieGeïntegreerd moerasfilter met scheidingsmuur
Kenmerkend hier is dat het waterpeil in de vijver en moeraszone hetzelfde zijn. Van « buitenaf » de vijver gezien lijkt het of je 1 grote vijver hebt, maar er is wel degenlijk een scheiding tussen beide ! Onder het wateroppervlak is het moeras afgescheiden van de eigenlijk vijver opdat de substraten bij elkaar gehouden worden en zodat de waterstroming in het substraat van het moeras beter gestuurd kan worden.Het geïntegreerde, of communicerende moerasfilter
Een moerasfilter kan in verschillende uitvoeringen gebouwd worden. Breed bekeken spreken we over upflow en downflow systemen<br> Bij een upflow systeem loopt het water in opwaartse richting doorheen het substraat.<br> Bij een downflow systeem volgt het water de weg van de zwaartekracht, naar beneden dus !Up- en downflow moerasfilter
Een prachtig staaltje vijverinspiratie : Onder het rooster bevindt zich een kelderruimte waar het water langs de verticale pijpen binnen gepompt wordt. Van daar kan het zich over heel de filtermassa die op het rooster komt te liggen verdelen om dan via een waterval terug naar de vijver te lopen. In het voor- en najaar zal het moeras “geback-washed” worden door een dompelpomp naar de bodem te laten zakken (via de pijpen).Moerasfilter met kelderruimte
Moerasfilter op principe met een kelderruimte.<br> Links: downflow met pomp<br> Rechts: upflow zonder pompSchema moerasfilter met kelderruimte
Upflow moerasfilters mbv. drainagebuizen moeten gevoed worden met zuiver water dat eerst een grondige mechanische filtering heeft ondergaan.Dichtgeslibte drainagebuis
Dit communicerend moerasfilter is opgebouwd uit met kokos bekleedde drainagedarmen dewelke ingebed zijn in keitjes. Dit filter met volume van 5 kuub voldoet prima om een gemende koivijver van 25 m³ glashelder tot op de bodem (160cm) te houden.Communicerend moerasfilter
Doorsnede moerasfilter met drainagebuizen
Voor de duidelijkheid is er op de tekening ruimte gelaten tussen de schaduwdoek en het substraat, wat in werkelijkheid natuurlijk niet zo is.<br> Rond de drainagedarmen zit grover substraat om de waterdoorstroming te verbeteren.Voorbeeld opbouw moeras
Hier zien we een moerasfilter dat werkt op het principe van drainagedarmen. Het tonnetje is een zelfbouw drukfilter (als voorfilter) vanwaar het water naar drainagedarmen geleid wordt. Het filter is bekleed met 1mm PVC folie en heeft een diepte van ongeveer 60cm. Als substraat levert lava hier goed werk. De darmen kunnen makkelijker gelegd worden eens er wat substraat op komt te liggen, zorg ook dat de darmen op meer dan 1 plaats verbinding maken met het “verzamelvat”.Moerasfilter met drainagedarmen
Dit is een prachtig voorbeeld van hoe een moerasfilter er na verloop van tijd gaat uitzien.. De planten begroeien alle ruimte tussenin dicht en zuiveren zo het water optimaal! Beeld je in hoe mooi dit zicht wel moet zijn wanneer de irissen in bloei staan.Moeras- of helofytenfilter